Tektonika płyt na księżycu Jowisza, Europie?

0
Księżyc Jowisza, Europa. Źródło: NASA / JPL-Caltech / SETI Institute

Jak dotąd Ziemia była jedynym globem, na którym występuje tektonika płyt (czyli wędrówka płyt tektonicznych). Tektonika płyt ma duży wpływ na kształtowanie rzeźby powierzchni Ziemi (m.in. wypiętrzanie się gór, wulkanizm, dryf kontynentów). Teraz naukowcy zauważyli geologiczne oznaki, że płyty w lodowej skorupie Europy mogą zanurzać się jedna pod drugą. Badanie opublikowane w Journal of Geophysical Research sugeruje, że subdukcja (proces polegający na wciąganiu lub wpychaniu jednej płyty litosferycznej pod drugą – oceaniczną lub kontynentalną) jest rzeczywiście możliwa na Europie.

Na Ziemi subdukcja jest napędzana przede wszystkim przez różnice temperatur pomiędzy stosunkowo chłodnymi (a zatem i gęstymi) płytami skalnymi i gorącym płaszczem. Natomiast na Europie płyty lodowe rozgrzewają się w miarę zanurzania się. Modele komputerowe sugerują, że lodowce Europy mogą nurkować – jeśli są bardziej słone niż ich otoczenie.

Dodanie soli do płyty lodowej byłoby jak dodanie do niej niewielkich ciężarów, ponieważ sól jest gęstsza niż lód. różnice w zawartości soli w lodzie, Zamiast temperatury, mogą umożliwić subdukcję na Europie.

– powiedział autor badania, Brandon Johnson, adiunkt w Wydziale Nauk o Ziemi, Środowiska i Planet na Brown University w Rhode Island.

Naukowcy twierdzą, że takie różnice mogą rzeczywiście istnieć w skorupie lodowej księżyca. Podnoszenie się oceanicznych wód głębinowych mogłoby nanieść sól niejednolicie na powierzchnię, podobnie jak erupcje kriowulkanów.

Koncepcja procesu subdukcji na Europie – zimna, krucha, zewnętrzna część lodowej skorupy o grubości 20-30 kilometrów zanurzyła się wewnątrz cieplejszej powłoki, co może prowadzić do erupcji kriolawy. Źródło: Noah Kroese, I.NK

Europa może być bardziej podobna do Ziemi, niż wcześniej myśleli naukowcy. Globalny system płyt tektonicznych Europy sprawia, że księżyc ten jest nie tylko jednym z najbardziej interesujących geologicznie obiektów w Układzie Słonecznym. Posiada także sposób na przeniesienie materiału z powierzchni do głębin oceanu. Jest to proces, który ma znaczący wpływ na potencjał Europy jako środowiska nadającego się dla życia. Dodatkowo powierzchnia Europy bogata jest też w utleniacze, które mogą zapewnić źródło energii dla życia. Proces subdukcji może działać jako przenośnik, dostarczając minerały zawierające składniki odżywcze do podpowierzchniowego oceanu pod lodową skorupą księżyca.

Europa to niesamowicie intrygujący obiekt w Układzie Słonecznym. W przygotowaniu są dwie misje kosmiczne, które zbadają ten księżyc Jowisza. NASA planuje wysłać sondę Europa Clipper w połowie lat 20′. Natomiast ESA pracuje nad sondą JUICE (Jupiter Icy Moon Explorer), która ma zostać wystrzelona w 2022 a dotrze do Jowisza w 2030 gdzie zbada trzy jego księżyce: Ganimedesa, Kallisto i Europę. Nie pozostaje nam nic innego jak uzbroić się w cierpliwość i prowadzić zdrowy tryb życia, aby doczekać wyników naukowych tych przyszłych misji.

Źródło: Journal of Geophysical Research