Wizualizacja artysty pokazuje sondę New Horizons napotykającą 2014 MU69 - nazywaną "Ultima Thule" - obiekt Kuipera, który krąży ponad 1,5 miliarda kilometrów poza Plutonem. Źródło: NASA

Sonda New Horizons NASA zbliża się do swojego noworocznego celu, najdalszego świata, jaki kiedykolwiek badano, zamrożonego reliktu Układu Słonecznego oddalonego od nas o około 6,4 miliarda kilometrów. Kosmiczny obiekt, znany jako Ultima Thule, ma wielkość amerykańskiej stolicy, Waszyngtonu i orbituje w ciemnym i oziębłym Pasie Kuipera, około 1,5 miliarda kilometrów za Plutonem.

Najbliższe podejście New Horizons do tej prymitywnej skały kosmicznej nastąpi 1 stycznia o godz. 5:33 GMT (6:33 polskiego czasu). Do tego czasu to, jak wygląda Ultima Thule i z czego jest zbudowana, pozostaje tajemnicą. To historyczne wydarzenie będzie można śledzić na żywo w Internecie oraz w specjalnej aplikacji mobilnej NASA.

Jak śledzić przelot?

Transmisja z wydarzenia rozpocznie się w Nowy Rok o 6:15 rano czasu polskiego. Wtedy zostanie wyemitowany krótki program pokazujący symulację przelotu sondy. Faktyczne dane ze statku kosmicznego dotrą na Ziemię dopiero po 15:45 czasu polskiego. Wtedy też rozpocznie się transmisja z odbioru sygnału. O 17:30 odbędzie się konferencja prasowa, w której zespół przedstawi pierwsze dane z przelotu. Konferencje zapowiedziano także na kolejne dni: 2 i 3 stycznia, obie o godzinie 18:00.

Harmonogram transmisji z przelotu sondy New Horizons 1 stycznia 2019 roku

  • 06:15 – Symulacja przelotu
  • 15:45 – Transmisja z odbioru sygnału
  • 17:30 – Konferencja prasowa podsumowująca pierwsze wyniki z przelotu

Transmisje będzie można śledzić na oficjalnej stronie misji New Horizons pluto.jhuapl.edu oraz kanale YouTube.

Największe zbliżenie do Ultima Thule powinno nastąpić o 6:33 czasu polskiego. Zgodnie z pomiarami sonda powinna zbliżyć się na odległość 3 500 km do obiektu. To znacznie mniejsza odległość niż w trakcie przelotu w pobliżu Plutona, kiedy to sonda zbliżyła się do planety karłowatej na odległość 12 550 kilometrów.

Darmowa aplikacja Pluto Safari dostarcza faktów, symulacji i widoków z noworocznego przelotu sondy New Horizons w pobliżu Ultima Thule. Źródło: Simulation Curriculum

Śledzenie przelotu umożliwia także darmowa aplikacja Pluto Safari

Aplikację można pobrać dla iOS oraz dla Androida. Umożliwia ona obserwowanie Układu Słonecznego podczas zbliżania sondy New Horizons do Ultima Thule, odlicza czas do momentu największego zbliżenia co do sekundy i dostarcza najnowszych informacji dotyczących przelotu. W ramach aplikacji można także polatać wirtualnie po obiektach Pasa Kuipera, wśród których są i Pluton i Ultima Thule oraz sprawdzić gdzie Ultima Thule znajduje się na nocnym niebie.

Aplikacja Pluto Safari opracowana przez Simulation Curriculum pozwala użytkownikom śledzić nadchodzący przelot sondy New Horizons w pobliżu obiektu Ultima Thule (2014 MU69). Źródło: Simulation Curriculum

O przelocie w pobliżu Ultima Thule pisaliśmy już wcześniej w artykule: New Horizons zbliża się do następnego celu – Ultimy Thule.

Czym jest Ultima Thule?

Ultima jest jednym z ciał niebieskich krążących w Pasie Kuipera – zbiorowisku lodowych obiektów o wielkościach od planet karłowatych (Pluton) po planetoidy i komety. Niemal kołowa orbita Ultima Thule wskazuje, że obiekt ten powstawał w tym samym miejscu, w którym się teraz znajduje. Ten fakt w połączeniu z mroźnym, ledwo przekraczającym zero bezwzględne środowiskiem, czyni obiekt kapsułą czasu początków Układu Słonecznego.

Jest to kapsuła czasowa, która zabierze nas cztery i pół miliarda lat wstecz do narodzin Układu Słonecznego.

– powiedział Alan Stern, główny badacz projektu w Southwest Research Institute.

Kamera na pokładzie New Horizons obecnie powiększa obraz Ultima Thule, dzięki czemu naukowcy mogą lepiej poznać jej kształt i układ – niezależnie od tego, czy jest to jeden obiekt czy kilka. Statek kosmiczny wszedł w tryb spotkania w dniu 26 grudnia i na razie wszystko idzie zgodnie z planem.

Nigdy wcześniej nie badaliśmy tego typu obiektów. Około jeden dzień wcześniej zaczniemy widzieć, jaki jest rzeczywisty kształt obiektu

– powiedziała Kelsi Singer, współpracownik New Horizons w Southwest Research Institute.

Pierwsze zdjęcie obiektu Ultima Thule wykonane w trybie wysokiej rozdzielczości instrumentu LORRI, zamontowanego na pokładzie sondy New Horizons. Fotografia powstała z trzech oddzielnych zdjęć wykonanych 24 grudnia 2018 roku. Źółtym okręgiem zaznaczono cel przelotu. Źródło: NASA

Komunikacja ze statkiem kosmicznym, który jest tak daleko, trwa sześć godzin i osiem minut w każdą stronę – lub około 12 godzin i 15 minut w obie strony.

Pierwszej wiadomości z New Horizons wskazującej, czy sonda przetrwała bliski przelot – w odległości zaledwie 3500 kilometrów – oczekuje się 1 stycznia o 15:29 GMT (16:29 polskiego czasu).

Do tego czasu sonda New Horizons kontynuuje podróż przez kosmos z prędkością 51 500 kilometrów na godzinę, podróżując prawie milion kilometrów dziennie. A naukowcy z NASA niecierpliwie czekają na pierwsze zdjęcia.

Ponieważ jest to misja przelotowa, mamy tylko jedną szansę na sukces.

– powiedziała Alice Bowman, menedżer ds. operacji misji w New Horizons.

Statek New Horizons wystrzelony w 2006 roku, uchwycił oszałamiające zdjęcia Plutona, kiedy przeleciał w pobliżu planety karłowatej w 2015 roku. Ciekawe, czym jeszcze zaskoczą nas obiekty Pasa Kuipera.