W naszym cyklu #moon2week podsumowujemy najciekawsze wydarzenia, misje, ogłoszenia i odkrycia związane z szeroko pojętą eksploracją Księżyca, które miały miejsce w ciągu ostatnich dwóch tygodni.
Szykowanie Oriona do lotu
System przerwania lotu, czyli wieża ratunkowa wyposażona w silniki, został połączony z kapsułą Orion, która wykorzystania zostanie w pierwszej misji programu Artemis. Pozwala on na szybkie oddalenie się statku z astronautami od rakiety SLS, gdyby coś z nią było nie tak. Nie będzie ona jednak aktywna podczas tej wyprawy Oriona ze względu na brak załogi, którą trzeba by ratować. Kolejnym krokiem w przygotowaniach do lotu jest zamknięcie statku w osłony oraz umieszczenie na szczycie rakiety. NASA planuje wystrzelić misję Artemis 1 w kierunku Księżyca pod koniec tego roku.
Czytaj więcej na https://blogs.nasa.gov/artemis/2021/07/28/orion-points-at-the-moon-with-launch-abort-tower/
Satelity towarzyszące misji Artemis 1
Wyprawa Artemis 1 to nie tylko lot Oriona wokół Srebrnego globu, ale też wyniesienie na orbitę niewielkich satelitów, każdy z własną ambitną, dedykowaną misją, które pracownicy agencji integrują stopniowo z drugim stopniem rakiety SLS. Na ten moment zainstalowali oni już 9 z 13 konstrukcji o rozmiarach pudełka po butach. Są to m.in.:
- NEA Scout – cubesat, który wyprawi się w kierunku asteroidy wykorzystując żagiel słoneczny;
- Lunar IceCube – wykona mapy zasobów wody w księżycowej powierzchni;
- LunIR – satelita przetestuje zestaw zminiaturyzowanych technologii podczas przelotu koło Srebrnego globu;
- LunaH-Map – będzie poszukiwał wodoru w kraterach bieguna południowego Księżyca;
- CuSP – satelita posłuży do badania radioaktywnych cząstek w przestrzeni kosmicznej i pola magnetyczne Słońca;
- Team Miles CubeSat – satelita ma za zadanie przebyć co najmniej 96 mln km przez kosmiczną pustkę za pomocą napędu plazmowego;
- ArgoMoon – prześle na Ziemię zdjęcia drugiego stopnia rakiety w kosmosie;
- BioSentinel – satelita wejdzie na orbitę słoneczną i przez 6 miesięcy będzie badał wpływ promieniowania na drożdże
- japońskie satelity EQUULEUS – poleci do punktu L2 między Ziemią a Księżycem skąd będzie badał ziemską plazmosferę i pyłowe środowisko wokół Księżyca, oraz OMOTENASHI – 12 kilogramowa sonda, który spróbuje nie do końca miękkiego lądowania na powierzchni Srebrnego Globu.
Czytaj więcej na https://blogs.nasa.gov/artemis/2021/07/23/artemis-i-cubesats-will-study-the-moon-solar-radiation/
Protest Blue Origin odrzucony
Government Accountability Office, biuro kontrolne Kongresu USA, odrzuciła protest złożony przez Blue Origin i Dynetics wobec decyzji NASA o wyborze jednego wykonawcy lądownika na potrzeby pierwszych misji programu Artemis, czyli SpaceX. Pozwala to agencji na procedowanie dalej i przyznanie firmie Muska kontrakt o wartości 2,9 mld USD. W opinii GAO nie doszło do złamania żadnych przepisów i regulacji przy wyborze SpaceX, a liczba możliwych do wyboru firm od samego początku uzależniona była od dostępnych funduszy w budżecie NASA. Biuro nie uznało też zażalenia, że agencja błędnie przeprowadziła ocenę propozycji złożonych przez Blue Origin i Dynetics. GAO zwróciło uwagę również na to na to, że NASA nie była w żadnym stopniu zobowiązana do anulowania przetargu czy szukania innego rozwiązania.
W tym samym czasie Jeff Bezos, właściciel Blue Origin, zwrócił się do dyrektora NASA z propozycją obniżenia kosztów zaproponowanego przez jego firmę lądownika z 6 mld do 4 mld USD, czyli kwoty zbliżonej do tej zaproponowanej przez SpaceX. Miliarder miałby pokryć stratę z własnej kieszeni.
Czytaj więcej na https://spacenews.com/gao-denies-blue-origin-and-dynetics-protests-of-nasa-lunar-lander-contract/
Poszukiwane firmy do obsługi księżycowego promu
NASA zainicjowała rozmowy z amerykańskimi przedsiębiorstwami w sprawie załogowego lądownika na potrzeby programu LETS (Lunar Exploration Transportation Services), który miałby kursować między stacją Gateway na orbicie Srebrnego Globu a jego powierzchnią. Statek bądź różne statki wybrane zostaną nie później niż do 2028 roku. Na ten moment rozmowy dotyczą wstępnych koncepcji i sposobu wyboru projektów. Dodatkowo agencja zwróciła się do branży z zapytaniem o możliwość opracowania systemu dostaw na Księżyc ciężkich ładunków przy okazji załogowych misji.
Czytaj więcej na https://www.nasa.gov/human-landing-systems/nasa-seeks-industry-feedback-for-artemis-moon-landing-services.html
Skoczny lądownik zbada zaciemniony krater na Księżycu
Intuitive Machines zdobyło kontrakt o wartości 41 mln USD od NASA na zaprojektowanie, zbudowanie i przeprowadzenie misji niewielkiego skaczącego lądownika o nazwie Micro-Nova, który zostanie wysłany na biegun południowy Srebrnego globu w grudniu 2022 roku. Lądownik mógłby wykonywać krótkie loty lub przemieszczać się skokami, czyli uruchamiać na chwilę silnik i opadać swobodnie dalej, wykorzystując grawitację Księżyca. Mierzący zaledwie 76 cm pojazd, z kilogramowym wyposażeniem, będzie pomniejszoną wersją czterometrowego lądownika Nova-C, tego samego, który zabierze go na Księżyc, a którego szczyt posłuży mu jako miejsce startowe do wykonania pierwszego skoku. Głównym celem wyprawy małego lądownika jest wskoczenie do permanentnie zacienionego krateru i wykonanie zdjęć jego wnętrza.
Czytaj więcej na https://www.intuitivemachines.com/post/intuitive-machin