W naszym cyklu #moon2week podsumowujemy najciekawsze wydarzenia, misje, ogłoszenia i odkrycia związane z szeroko pojętą eksploracją Księżca, które miały miejsce w ciągu ostatnich dwóch tygodni.
Senat za dodatkowymi środkami na program Artemis
8 czerwca Senat USA zdecydowaną większością głosów uchwalił ustawę “U.S. Innovation and Competition Act”, dzięki której prawie 250 mld USD zostanie zainwestowane w amerykańskie badania naukowe i rozwój technologii, aby kraj stał się bardziej konkurencyjny wobec innych globalnych mocarstw. Część z tych funduszy – aż 10 mld dolarów – ma trafić do NASA, a konkretnie na dofinansowanie projektu księżycowego komercyjnego załogowego lądownika opracowywanego na potrzeby programu Artemis. Ustawa musi jeszcze przejść przez Izbę Reprezentantów.
Pierwotnie agencja planowała wybrać dwie firmy bądź zespoły firm do zaprojektowania statku, ale ze względu na brak odpowiednich funduszy ograniczono się do jednego zwycięzcy konkursu. Tym został SpaceX ze swoim lunarnym Starshipem. Dodatkowe środki wykorzystane zostaną do sfinansowania drugiego projektu lądownika. Jest wysoce prawdopodobne, że wybrana zostanie wtedy propozycja “narodowego zespołu” pod sztandarem Blue Origin, firmy Jeffa Bezosa, najbogatszego Amerykanina.
Czytaj więcej na space.com/senate-passes-funding-bill-nasa-moon-landers
Ujawniono plan chińsko-rosyjskiej bazy księżycowej
Przedstawiciele chińskiej i rosyjskiej agencji kosmicznej ujawnili konkretny plan utworzenia zautomatyzowanej stacji badawczej International Lunar Research Station (ILRS) na powierzchni Srebrnego Globu podczas czerwcowej konferencji Global Space Exploration Conference 2021. Poznaliśmy także trzy lokalizacje, gdzie mogłaby powstać taka placówka – krater Arystarch albo wzgórza Marius na Oceanie Burz lub krater Amundsen położony w pobliżu bieguna południowego Księżyca.
Plan utworzenia ILRS został podzielony na trzy etapy – rekonesans, konstrukcja i eksploatacja. Celem pierwszego etapu jest zbadanie potencjalnych miejsc na utworzenie stacji i sprawdzenie w praktyce funkcjonowania rozwiązań czy technologii potrzebnych do jej konstrukcji. Wysłane zostaną w tym celu na Księżyc chińskie misje: Chang’e 6 i 7 (a trwająca obecnie Chang’e 4 jest traktowana jako element tego rekonesansu) oraz rosyjskie: Łuna 25, 26 i 27. Przedstawiciele obu agencji zakładają, że na tym etapie dołączą do projektu zagraniczni partnerzy i możliwe będą jeszcze dodatkowe misje. Etap konstrukcji miałby rozpocząć się w 2026 roku i podzielony został na dwie fazy, do 2030 i na lata 2030-2036. W ramach pierwszej fazy przeprowadzone zostaną misje Chang’e 8 i Łuna 28, a ich celem będzie przetestowanie technologii związanych z centrum kontrolnym stacji, doskonalenie precyzji lądowania i zebranie księżycowych próbek.
Druga faza skupi się na faktycznej konstrukcji stacji. Na ten moment planowane jest 5 misji, w ramach których wysłane zostaną na orbitę i powierzchnię Srebrnego globu kolejne elementy infrastruktury. Pierwsza misja ILRS-1 będzie polegała na utworzeniu na Księżycu centrum kontrolnego stacji, podstawowej infrastruktury energetycznej i komunikacyjnej. Następna wyprawa skupi się na dodaniu do stacji modułów naukowych, w tym sond do badania kanałów lawowych czy pobierania próbek regolitu. W ramach misji ILRS-3 na Księżyc zostanie wysłany i uruchomiony moduł wyposażony w technologię przetwarzania zastanych na miejscu księżycowych zasobów (in-situ resource utilization). Misja ILRS-4 poświęcona będzie dalszej rozbudowie możliwości badawczych stacji. Podczas ostatniej wyprawy na powierzchnię Srebrnego Globu dostarczone zostaną moduły obserwacyjne Ziemi i głębokiego kosmosu. W roku 2036 ruszy eksploatacja stacji oraz rozpoczną się przygotowania do załogowego lądowania taikonautów i kosmonautów na Księżycu.
Zainteresowanie udziałem w projekcie stacji wyraziły już Zjednoczone Emiraty Arabskie i Arabia Saudyjska. Podobną chęć wyraża Francja, która czeka na rozwój dyskusji toczonej przez chińskie i rosyjskie agencje kosmiczne z ESA.
Czytaj więcej na spacenews.com/china-russia-reveal-roadmap-for-international-moon-base/
Przygotowania do misji Artemis 1&2
12 czerwca w hali montażowej Centrum Kosmicznego im. Kennedy’ego doszło do udanego opuszczenia masywnego stopnia głównego rakiety Space Launch System na mobilną platformę i jego połączenia z dwoma boosterami na paliwo stałe. Rakieta użyta zostanie do wysłania na orbitę Księżyca misji Artemis 1.
Czytaj więcej na nasa.gov/image-feature/backbone-of-nasa-s-moon-rocket-joins-boosters-for-artemis-i-mission/
Lunar IceCube, jeden z 13 niewielkich satelitów jakie zostaną wysłane na Księżyc w ramach misji Artemis 1, przeszedł pozytywnie testy środowiskowe w Centrum Kosmicznym im. Goddarda. Przy okazji sprawdzono f